TABLICA UPAMIĘTNIAJĄCA GETTO SOKÓLSKIE I SYNAGOGĘ

GŁÓWNA SYNAGOGA

Główna (dwukondygnacyjna) Synagoga znajdowała się przy dzisiejszej ul. Szkolnej (na planie dzisiejszej Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 2), świątynia miała dwa rzędy zwieńczonych półkoliście okien. Wschodnia ściana budynku była pozbawiona okien. Wewnątrz, wokół pierwszego piętra głównej sali modlitewnej rozciągały się galerie przeznaczone dla kobiet, a w budynku mieściły się także siedziby sądu rabinackiego oraz zarządu gminy żydowskiej.

GETTO

Niemcy utworzyli getto po wkroczeniu do miasta w czerwcu 1941 roku. Uwięzili w nim ok. 8 tys. Żydów z Sokółki, Janowa, Krynek i Czyżewa, którzy byli wykorzystywani do budowy pobliskiego zbiornika wodnego (obecne jezioro na Zielonym Osiedlu). Getto obejmowało obszar między ulicami 1Maja (dawniej 3 Maja) poczynając od budynku dzisiejszej apteki pod nr 17, aż do posesji na ul. 1 Maja nr 59. Stamtąd ogrodzenie szło do torów kolejowych, równolegle do ul. Siennej. Następnie od południa wzdłuż ul. Kolejowej i od niej w części wschodniej do ul. 1 Maja. Główna brama do getta znajdowała się u wylotu ul. Warszawskiej od strony ul. 1 Maja, a przy niej budka, w której siedział niemiecki policjant.

 Ogrodzenie zamykało się wzdłuż torów kolejowych. Teren getta był ogrodzony szczelnym około 3 metrowym ogrodzeniem z desek zakończonym u góry drutem kolczastym i opuszczenie go było możliwe jedynie za zezwoleniem komendanta. Poważne braki żywnościowe w getcie starano się wyrównywać przemytem przez jego ogrodzenie. Likwidacja getta nastąpiła 24 stycznia 1943 roku. Część więźniów została wywieziona do obozu przejściowego w Kiełbasinie koło Grodna, skąd trafiła do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Treblinka i Auschwitz.